Koliko bi bilo Srba u Hrvatskoj danas?

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Obračuni koji su priloženi polaze od pretpostavke da nikada nije formirana Jugoslavija a da su Hrvati i Srbi u Hrvatskoj ostali pod vlašću Austrije ili Mađarske nakon Prvog svetskog rata

Zamislimo, dakle, da je kralj Aleksandar Karađorđević bio manji megaloman i da je pobedu u Prvom svetskom ratu iskoristio za širenje Srbije pripajanjem Vojvodine i Bosne i Hercegovine. Previše su bili veliki gubici u ljudstvu tokom rata, a i uprava nad Makedonijom i Kosovom i Metohijom nije imala kada da se formira od 1912. do 1914. godine.

Recimo da je od tada do danas postojala federacija Srbije, BiH, Makedonije i Crne Gore uz autonomnu pokrajinu Kosovo i Metohiju, gde bi Albanci do danas imali potpunu samostalnost u upravljanju na lokalnom nivou.

Od 1912. do 1913. godine Srbija je udvostručila površinu pripajanjem Makedonije, Kosova i Metohije i Sanžaka, a zatim bi opet udvostručila površinu dodavanjem Vojvodine i Bosne i Hercegovine. Četiri puta veća površina u samo šest godina pri ogromnim ljudskim gubicima tokom rata. Do Drugog svetskog rata bi se konsolidovala ekonomski, ljudski i administrativno, a u ratu bi vodila “Bugarsku” politiku, kako bi prošla bez novih žrtava.

Pretpostavimo da je Hrvatska ostala pod vlašću Mađarske, a Slovenija Austrije. U tom slučaju bi i Hrvati i Srbi bili manjinsko etnički ugroženo stanovništvo u Mađarskoj i Austriji. Ustaška ideologija i nacionalna identifikacija kroz mržnju prema Srbima se nebi stvorili pred mnogo moćnijim vladarom.

U Drugom svetskom ratu Hrvati i Srbi bi zajedničkom partizanskom borbom stekli nezavisnost od Mađarske, Austrije ili Italije, sasvim svejedno.

Hrvati bio ostvarili tisućljetni san, a srpska manjina bi bila prijatelj u ispunjenju tog sna.

Hrvati i Srbi su imali slične karakteristike u prošlom veku u Hrvatskoj: niske stope nataliteta i velike stope emigracije. Znači, bez ustaških zločina u Drugom svetskom ratu, i bez vojnih operacija Bljesak i Oluja, Srbi bi proporcionalno pratili kretanje hrvatskog stanovništva: koncentrisali bi se u gradovima, selili za Srbiju i odlazili bi na privremeni rad u inostranstvo.

Prikazani Obračuni polaze od zadržavanja iste proporcionalne strukture Srba u odnosu na Hrvate po županijama. Odakle su se Hrvati selili, Srbi bi to isto činili, gde bi se Hrvati koncentrisali, tamo bi i Srbi. „Kud svi Turci, tu i mali Mujo“, reklo bi se.

Između dva svetska rata Slovenija i Hrvatska nisu dostigle punu teritorijalnu celovitost (pa kraljevina Jugoslavija dođe kao korak do tog cilja), te u popisu iz 1921. godine nedostaju podaci o stanovništvu Zadra i Istre. Podaci se mogu naći u italijanskim popisima.

Podaci iz popisa 1921. godine ne sadrže pripadnost naciji, već veroispovest. Pođimo od pretpostavke da su pravoslavci Srbi, dok su katolici Hrvati i druge manjinske grupe (Mađari). Te davne 1921. godine, tri godine nakon formiranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, na teritoriji Hrvatske živelo je 594.017 stanovnika pravoslavne veroispovesti i učestvovali su sa 19,73% u ukupnom stanovništvu Hrvatske.

Broj je popisom iz 1931. godine povećan na 657.555 lica, uz pad udela na 19,3%. Udeo je neznatno smanjen pri relativno većem broju odlazaka Hrvata u emigraciju, a usled pokatoličavanja Srba gladne 1929. godine, kada se vera menjala za džak brašna.

Prema rezultatima prvog posleratnog popisa iz 1948. godine broj Srba je smanjen na 543.772 lica, a udeo u ukupnom stanovništvu na 14,5%, gde je do pada udela došlo manjim delom i usled teritorijalnog proširivanja Hrvatske i povećanja broja stanovnika po tom osnovu.

Broj Srba je prema popisu stanovništva iz 2002. godine smanjen za 392.386 lica u odnosu na 1921. godinu. Pri tome je smanjen za oko 400 hiljada lica u odnosu na popis iz 1981. godine.

Ako pretpostavimo da su Srbi zadržali isti udeo u ukupnom stanovništvu po županijama kao i 1921. godine dolazimo do 977.737 stanovnika srpske nacionalnosti u Hrvatskoj u 2002. godini (od tada bi se do danas broj smanjio kao i kod Hrvata usled manjeg broja rođenih od umrlih). U odnosu na popisani broj ovaj broj je veći za 719.079 lica. On je posledica kako ustaških pokolja u Drugom svetskom ratu tako i masovnog izbeglištva u „Oslobodilačkom“ ratu 1991-1995. godine.

Ukupan broj stanovnika Hrvatske bio bi oko 5,2 miliona, a ne 4,4 miliona.

Sve ovo je lep san o nekakvoj lepšoj prošlosti, da smo svi mi bili bolji ljudi, a ne Hrvati i Srbi, kakvi jesmo.

Podaci ne moraju biti u potpunosti tačni usled različitog geografskog obuhvata naselja po županijama. Pokušaj detaljnijeg pristupa, na nivou najmanjih statističkih jedinica pokušao sam, ali postoje razlike u nazivima opština 1921. i 2002.

Miroslav ZDRAVKOVIĆ

l

Stavovi objavljeni u tekstovima pojedinih autora takođe nisu nužno ni stavovi redakcije, tako da ne snosimo odgovornost za štetu nastalu drugom korisniku ili trećoj osobi zbog kršenja ovih Uslova i pravila komentarisanja i objavljivanja. Strogo su zabranjeni: govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke, direktne pretnje drugim korisnicima, autorima novinarskog teksta i/ili članovima redakcije, postavljanje sadržaja i linkova pornografskog, politički ekstremnog, uvredljivog sadržaja, oglašavanje i postavljanje linkova čija svrha nije davanje dodatanih informacija vezanih za tekct.Ne snosimo odgovornost za komentare napisane na članak na društvenim mrežama.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Comments are closed.

My title page contents